دولت پای خود را از گلوی تولیدکنندگان کاغذ بر نمی دارد/ برای قصه پر غصه برگه های سفید ایرانی پایانی نیست+سند

گروه فرهنگی «سراج24»- روز گذشته علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با ارسال نامه ای به سید عباس صالحی معاون فرهنگی ارشاد، مخالفت خود را با افزایش تعرفه واردات کاغذ چاپ و تحریر اعلام کرد و به سیدعباس صالحی، معاون خود نوشت با افزایش تعرفه کاغذ حتما مخالفت کنید.

در خصوص این عملکرد وزارت ارشاد در خصوص بازار کاغذ باید نکاتی را مدنظر داشت. این نکته قابل کتمان نیست که دولت از یک سو به تولیدکنندگان داخلی فشار می آورد و حسب مصوبات شورای قیمت گذاری، تولید کنندگان داخلی حق افزایش قیمت کاغذ تولیدی خود را ندارد تا بتواند حاشیه سودی با توجه به تلاطم های بازار برای خود تامین کند. از سوی دیگر نیز وزیر محترم با افزایش تعرفه واردات مخالفت می کنند که نتیجه این مساله عملا تبدیل بازار نشر کشور به بزرگراه چهار بانده واردات است آن هم در حالی که در واقع ضعف نظارتی شدیدی در خصوص قیمت های این کاغذهای وارداتی وجود دارد.

این مساله سبب ساز آن می شود که تولیدکننده داخلی در شرایط تراژدیکی به رقابت با بیگانگان بپردازد در حالی که روال در همه جا حمایت از تولید ملی است. به عنوان مثال در کشور چین به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان کاغذ، تعرفه واردات کاغذ حدود 18 درصد است تا با قدرت از تولید داخلی حمایت شود.

نکته دیگر در این میان بحث بی ضابطه بودن واردات کاغذ است. هر شخصی که اراده کند می تواند اقدام به واردات کاغذ از کره، چین یا هند کند، اعم از این که وارد کننده حرفه ای این حوزه باشد یا شرکت واردکننده لوازم خانگی یا موسسه مالی و اعتباری و سوگمندانه به هر قیمت دلخواه نیز می تواند در بازار داخل این کاغذ را به فروش رساند.

تولیدکننده داخلی در حالی که تحت فشار شدید قرار دارد نمی تواند در برابر افزایش هزینه های انرژی، مواد اولیه، نرخ ارز و .... کاری کند و باید در این شرایط با فلاکت به سود 6 درصدی برسد در حالی که سود وارد کنندگان در بدترین شرایط نزدیک به 40 درصد است.

بهانه حمایت از واردکنندگان کاغذ نیز کیفیت پایین تولید داخلی است این مساله در حالی عنوان می شود که بر فرض پذیرش این مساله، نهایتا کاغذ داخلی را برای مصارف بلند مدتی نظیر دایره المعارف ها نمی توان استفاده کرد ولی در حال حاضر وزارت آموزش و پرورش به عنوان بزرگترین مصرف کننده کاغذ، سرافرازانه برای کتب درسی که نهایتا عمری 9 ماهه دارند از بهترین کاغذ خارجی استفاده می کنند تا کمر تولید داخلی این گونه شکسته شود.

نکتۀ دیگر این که در حال حاضر پیشنهاد افزایش تعرفه برای واردات کاغذهای «تحریر و چاپ» و «روزنامه» داده شده است. فرض بگیریم که کیفیت تولیدِ داخلی در زمینۀ تولید کاغذ تحریر و چاپ پایین باشد و به هیچ دردی نمی‌خورد (فرضی که البته ان قلت‌های زیادی به آن وارد است) ولی سوال اینجاست که چرا با افزایش تعرفۀ واردات کاغذ روزنامه هم مخالفت میشود؟

ایران تقریبا سالانه 100 هزار تن مصرف کاغذ روزنامه دارد و به عنوان مثال کارخانه چوب و کاغذ مازندران در صورت داشتن «تقاضا» قادر به تامین 50 درصد این مقدار است اما به دلیل «نبودِ تقاضا» این ظرفیت به نصف تقلیل پیدا کرده زیرا هزینه واردات کاغذ پایین است و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با ارائه یارانه به مطبوعات آنها را تشویق به خرید کاغذ از خارج کشور می کند آن هم برای کالایی که نهایت عمر آن یک روز است!

 امری که اگر تدبیری برای آن اندیشیده نشود شاید به زودی شاهد محو همیشگی صنعت کاغذ در ایران باشیم.